Giáo sư - Viện sỹ Mikhail Leontrevich Titarenko, Chủ tịch phân ban hợp tác khoa học Nga - Việt, Viện trưởng Viện Viễn Đông, Viện Hàn lâm khoa học LB Nga đã bình luận như vậy tại cuộc hội thảo khoa học quốc tế về 60 năm quan hệ Việt Nam - LB Nga sáng nay (3/3) tại Hà Nội.

Tin cậy lẫn nhau

Giới khoa học hai nước đã cùng nhìn lại chặng đường lịch sử 60 năm qua, một quá trình liên tục củng cố và tăng cường tình hữu nghị, sự tin cậy sâu sắc và tôn trọng lẫn nhau giữa hai nước.

Đại sứ LB Nga tại Việt Nam Andrei Grigorievich Kovtun nói "quan hệ Nga - Việt Nam  đã vượt qua thử thách phức tạp nhất - thử thách của thời gian - một cách xứng đáng".  

Đại sứ Nga:  "Quan hệ Nga - Việt Nam đã vượt qua thử thách phức tạp nhất - thử thách của thời gian - một cách xứng đáng".

Giáo sư - viện sỹ Mikhail Leontrevich Titarenko nhận định: Những biến động về chính trị, xã hội của thế giới và nước Nga trong những năm 90 của thế kỷ 20 và sự cần thiết phải đổi mới về cơ bản chính sách đối ngoại của Việt Nam trước những thách thức của kỷ nguyên toàn cầu hóa đã đòi hỏi đổi mới quan hệ hợp tác Việt Nam - LB Nga.

"Tuyên bố về hợp tác chiến lược LB Nga và Cộng hòa XHCN Việt Nam" do Tổng thống Putin ký trong chuyến thăm Việt Nam tháng 2/2001 là hình thức "đầy đủ và cởi mở nhất của mô hình quan hệ hợp tác mới giữa hai nước".

"Theo thời gian, mô hình hợp tác mới này ngày càng khẳng định tính hiệu quả và đúng đắn của nó. Nó tạo ra tính bền vững và mềm dẻo trong quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia, cho phép các chủ thể pháp luật Nga và Việt Nam giải quyết tự tin những vấn đề hợp tác phức tạp nhất trong tình hình nhiều biến động ngày nay", theo Giáo sư Titarenko.

PGS.TS Hà Mỹ Hương, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng trong 10 năm đầu thế kỷ 21, quan hệ đối tác chiến lược Việt - Nga đã có tính ổn định và kế thừa, được đặc trưng bởi mức độ tin cậy và tôn trọng lẫn nhau cao.

Nga ngày càng nhận thức rõ hơn rằng việc nâng tầm quan hệ với Việt Nam là đáp ứng các lợi ích nhiều mặt của Nga không chỉ ở Việt Nam mà còn ở Đông Nam Á và châu Á - TBD, bởi Việt Nam là một trong không nhiều những đối tác thủy chung và tin cậy nhất của Nga hiện nay.

Với Việt Nam, quan hệ với Nga được coi là một mối quan hệ vừa đặc biệt quan trọng, vừa mang những nét đặc thù riêng biệt, rất khác quan hệ giữa Việt Nam với những nước lớn khác.

"Trong quan hệ Nga - Việt, đáng trân trọng nhất là lòng tin và sự tôn trọng lẫn nhau không hề suy giảm", TS Hà Mỹ Hương nói.

TS Nguyễn An Hà, Viện Nghiên cứu châu Âu bình luận rằng trong định hướng chính sách đối ngoại của mình, về quan hệ hợp tác song phương ở châu Á, Nga xếp Việt Nam chỉ sau Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản. 

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tiếp đón Tổng thống Nga Putin thăm chính thức Việt Nam và dự hội nghị APEC năm 2006. Ảnh: Reuters

Theo TS Hà, việc củng cố quan hệ hợp tác chính trị giữa hai nước sẽ góp phần thiết thực trong việc hình thành một mô hình quan hệ quốc tế mới ở châu Á - TBD, dựa trên những nguyên tắc về hợp tác bình đẳng, cùng có lợi, tôn trọng chủ quyền. Đây là những nhân tố rất cần thiết để Việt Nam cân bằng các quan hệ ngoại giao chính trị với các nước lớn trong khu vực, tạo môi trường ổn định phục vụ cho công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Xu hướng mới cho quan hệ Nga - Việt

Năm 2010 là năm có nhiều chuyến thăm lẫn nhau của lãnh đạo hai nước. Giáo sư - Viện sỹ Mikhail Leontrevich Titarenko cho hay đầu tháng 5 tới, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sẽ tham dự lễ kỷ niệm 65 năm ngày Chiến thắng phát xít tại Mátxcơva. Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh dự kiến thăm chính thức LB Nga vào nửa đầu năm 2010. Tổng thống Medvedev dự kiến thăm chính thức Hà Nội, tham dự cuộc gặp Thượng đỉnh Nga - ASEAN vào cuối năm nay.

"Các cuộc tiếp xúc này cho phép giải quyết những khó khăn nảy sinh, tạo ra sự năng động cần thiết và mở ra xu hướng mới cho tổng thể quan hệ hợp tác Nga - Việt", GS Titarenko nhận định. 

Nhắc đến sự kiện Chiến thắng phát xít, Đại sứ Nga Kovtun nói: "Nga không bao giờ quên trong hàng ngũ những chiến sĩ bảo vệ Mátxcơva năm 1941 xưa kia có cả đại diện của nhân dân Việt Nam".

Ông cũng cho rằng trong giai đoạn hiện nay, hợp tác kinh tế thương mại là thành phần then chốt trong quan hệ Nga - Việt, đồng thời những vấn đề tăng cường chất lượng và hiệu quả cho mối quan hệ đó có ý nghĩa ngày càng lớn.

Năm 2009, kim ngạch thương mại đạt trên 1,7 tỷ USD. Nga hiện có 55 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng số vốn là 302,9 triệu USD. Việt Nam có 11 dự án đầu tư vào Nga với tổng số vốn là 34 triệu USD.

Đại sứ Kovtun cũng đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong đời sống chính trị quốc tế. Ông cho rằng Nga và Việt Nam luôn nhất quán ủng hộ việc khẳng định những bước khởi đầu mang tính tập thể trong chính sách thế giới, hình thành hệ thống quốc tế đa cực dựa trên luật pháp quốc tế và quan hệ ngoại giao đa phương mà LHQ giữ vai trò trung tâm.

"Điều đó được khẳng định rõ ràng trong thời gian Việt Nam đảm trách cương vị ủy viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2008 -2009. Hoạt động chung tại khu vực Đông Nam Á và châu Á - TBD cũng mang lại những kết quả tích cực. Đó là hoạt động trong khuôn khổ APEC, đối thoại Nga - ASEAN và nhiều tổ chức khu vực khác. Việc Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN năm 2010 hứa hẹn mở ra nhiều triển vọng tốt đẹp", ông nói.

• Xuân Linh